Feikje Toering is basisschooldirecteur. Niet van één school. Niet van twee scholen. Nee, ze geeft leiding aan maar liefst vier scholen binnen Gearhing primair onderwijs. Vier scholen op het mooie Friese platteland. Wie geen tijd heeft om dit interview te lezen, checkt beter direct dit filmpje Greidhoeke Goes Onderwijs en ziet hoe leerlingen van haar vier scholen op onderzoek gingen en ontdekten dat de oer-Friese Grutto symbool staat voor veel meer. Dit project is representatief voor hoe er geleerd wordt op deze vier scholen. Ik spreek Feikje Toering op een rustige herfstdag over de Curriculum.nu bouwstenen duurzaamheid.

Feikje vertelt: ‘Het project over de Grutto is een mooi voorbeeld van hoe we duurzaamheid verweven in het onderwijs. Het was een project van maar liefst twee jaar lang. De kinderen deden onderzoek naar de bijzondere levenswijze van de grutto. Onder begeleiding van de beroemde wetenschapper Theunis Piersma. Ze leerden over de trek van de grutto’s, over hun voorkeuren, over hun ongewisse toekomst en over de kansen voor verbetering. De leerlingen ontdekten verder dat de bedreigde grutto een metafoor is voor mensen die verhuizen van eigen land naar een ander land. Behalve het vak natuur & techniek, werden ook aardrijkskunde en geschiedenis logisch geïntegreerd… Als je ziet hoe ook leerlingen die wat minder goed kunnen lezen enthousiast betrokken raken bij zo’n project en daarmee veel beter tot hun recht komen. Ik zie onderzoekend leren als het nieuwe leren. Samen met de pabo van NHL Leeuwarden geven we dit verder vorm. In de ochtend leggen we de basis met rekenen, taal, et cetera. En in de middag gaan we er op uit.’ Ik luister vol aandacht en bewondering. Wat ik als geograaf en amateur-ornitholoog al jaren op mijn verlanglijstje heb staan, hebben ze hier in Friesland gerealiseerd: De fascinerende vogeltrek als thema voor betekenisvol geïntegreerd projectonderwijs. 

Feikje geeft meer voorbeelden: ‘Het thema van de kinderboekenweek is dit jaar Reis mee!  We denken dan met de kinderen na over vragen als: Hoe gaan jullie ouders straks naar het werk? Hoe kan dat duurzaam? Dit verkeersvoorbeeld uit de kinderboekenweek is representatief. Dit thema is niet geïntegreerd in de reguliere lessen, maar het komt nu als vanzelf voor bij wat onderwezen wordt. Het wordt niet getoetst, maar wordt wel vaak besproken. Duurzaamheid opnemen in curriculum heeft als voordeel dat het dan altijd aan bod komt. Verweven in de leerlijnen. Maar wat nog belangrijker is: De praktische voorbeelden uit de directe belevingswereld zijn en blijven nodig. Toetsing zegt lang niet alles: dat is een momentopname. Als het echt beleefd wordt zal het beter beklijven. En over toetsing gesproken: dat kan ook in de vorm van assessments: wat heb je hier geleerd?

Tussen theorie en praktijk… Hoe kom je van mooi beschreven theorie naar een werkbare betekenisvolle praktijk? Ik geloof in Kinddoelen! De SLO-doelen vertaald naar Kinddoelen. De tussendoelen zijn nu nog vaak te theoretisch, alles in hokjes geduwd. Ik zou wensen dat duurzaamheid goed beschreven en praktisch wordt. Dat vertaling naar praktijk nu in een keer meegenomen wordt. Want… hoe bekwaam is iedereen om dit aan te kunnen?’

Tot slot nog even terug naar de Grutto. Het project Greidhoeke goes Onderwijs won dit jaar de Friese onderwijsprijs en is opgenomen in de eregalerij van Spark the Movement. Een groot compliment voor de vier scholen van Feikje Toering: De Opslach (Wommels), De Romte (Itens), De Stjelp (Baard) en It Bynt, (Winsum). En een opsteker voor de Grutto, onze nationale vogel die ieders steun hard nodig heeft!