arjen-walsKeynote speech door Arjen Wals, hoogleraar Transformatief Leren voor Sociaal-ecologische Duurzaamheid (WUR).

Het onderwijs van de toekomst stelt leerlingen in staat om te gaan met de complexiteit en onzekerheid van grote maatschappelijke vraagstukken zoals klimaatverandering, grondstoffenschaarste en vluchtelingenstromen. Duurzaam onderwijs legt de kennisbasis voor complexe maatschappelijke vraagstukken. Ook geeft het onderwijs leerlingen vertrouwen om creatief te werken aan concrete oplossingen en handelingsperspectieven. Van leren om te gaan met de problemen van gisteren naar onderwijs dat voorbereidt op de oplossingen van morgen.

Het werken aan een duurzame wereld vergt een transitie in samenleving en onderwijs. Voor scholen gaat het hierbij om drie stevige veranderingen: in het onderwijs (curriculum), in het pedagogisch en didactisch handelen van onderwijsgevenden, en in de fysieke omgeving (het schoolgebouw, het schoolterrein en waar mogelijke de ruimere omgeving). Dit is de zogenaamde ‘Whole school approach’.

Er zijn inmiddels vele voorbeelden die invulling geven aan deze zogenaamde ‘Whole School Approach’. Denk aan leerlingen die met bewoners uit de buurt zonnepanelen op het dak van de school aanleggen, hier hun rekenles aan wijden en hun taalvaardigheden mee verbeteren. Niet als project los van het curriculum, maar juist als onderdeel ervan.

Scholen die aan dit soort voorbeelden werken geven vorm aan het onderwijs van de 21e eeuw en werken tegelijkertijd aan een goed curriculum, sterk pedagogisch en didactisch handelen, en het schoolgebouw en omgeving. Deze drie elementen moeten in samenhang ontwikkeld worden.